2025 Avrupa Kadınlar Satranç Şampiyonası’nın 25’incisi, 31 Mart - 11 Nisan 2025 tarihleri arasında, Yunanistan’ın Rodos adasında bulunan Rodos Palace Hotel’de gerçekleştirildi. Turnuva, Avrupa’nın en güçlü 120'den fazla kadın satranç oyuncusunu bir araya getirdi. 11 turluk İsviçre sistemiyle oynanan turnuva klasik zaman temposunda yani ilk 40 hamle için 90 dakika, oyunun geri kalanı için 30 dakika süre ve ilk hamleden itibaren 30 saniye ekleme uygulandı.

Sırp IM Teodora Injac, ilk turda aldığı mağlubiyetten sonra üst üste tam olarak dokuz galibiyet alarak toplamda 9.5/11 puanla inanılmaz bir performans göstererek şampiyon oldu. Rumen IM Irina Bulmaga ve Eston IM Mai Narva ise 8/11 puanla sırasıyla iki ve üçüncü olarak podyumu tamamlayan isimler oldu.

Avrupa Kadınlar Şampiyonu unvanı haricinde turnuvada ilk 10’a girenler Dünya Kupası’na kalifiye olacağından ötürü rekabet podyumla sınırlı değildi.

Türkiye’yi temsilen turnuvaya 5 sporcumuz katıldı: IM Ekaterina Atalık (2375), WFM Elif Zeren Yıldız (2160), WCM Algı Acarbay (2052), WFM Ceren Tırpan (1996) ve Hena Karadaş (1931).

2006’da Kuşadası’nda düzenlenmiş olan Avrupa Kadınlar Şampiyonasını kazanan deneyimli ustamız IM Ekaterina Atalık istediği gibi bir turnuva geçiremedi. 19. seribaşı olarak başladığı turnuvayı 6/11 ile 54. sırada tamamladı.

Bir başka tecrübeli temsilcimiz WCM Algı Acarbay da turnuvaya 1,5/6 ile kötü başladı. Daha sonra toparlayarak puan alıp son iki turu da kazanarak kapatsa da 5/11 puanla istediği performansı gösteremedi.

2008 doğumlu olan diğer üç temsilcimiz yeni jenerasyonun kuvvetli satranççılarındandır. Hali hazırdaki Türkiye Kadınlar Şampiyonu olan WFM Elif Zeren Yıldız ilk turda eski dünya şampiyonlarından GM Antoaneta Stefanova ile berabere kalarak turnuvaya çok iyi başladı. Sonraki turlarda sadece 2 kere kaybedip 1 kere kazanırken diğer tüm oyunlarda kendisinden daha yüksek ratingli oyunculara karşı berabere kalmayı başararak 5/11 ile bitirerek 28 elo puanı kazanmayı başardı.

2023 Türkiye Kadınlar Satranç Şampiyonu ve 2024 Türkiye Kadınlar üçüncüsü WFM Ceren Tırpan ise 0,5/3 ile turnuvaya zorlu bir başlangıç yaptı. Ancak daha sonra üst üste aldığı üç galibiyetle iyi bir dönüş yaptı. Son beş turda aldığı iki berabereyle 4,5/11 puan ile 55 elo puanı kazandı.

Hena Karadaş da turnuvaya 1/6 ile kötü başladı. Sonrasında aldığı iki galibiyet ve iki berabereyle puanlar elde ettiyse de bu zorlu turnuvayı elo puanı kaybederek kapattı.

Elit sporcuların yarıştığı ve oldukça kuvvetli olan bu turnuvanın özellikle 2008’li temsilcilerimiz için elde ettikleri sonuçlardan bağımsız olarak çok önemli bir tecrübe olduğunun altını vurgulamakta fayda var.

Baran Demir’in analizleriyle turnuvadaki temsilcilerimiz oynadığı bazı oyunlara daha yakından bakalım.

IM Ekaterina Atalık (2371) vs WFM Mariam Tsetskhladze (2105)

Ülkemizin en yüksek ratingli sporcusu Ekaterina Atalık 2. tur aldığı sürpriz mağlubiyet sonrası 3. turda Gürcistan’ın yetenekli genç kadın sporcularından Mariam Tsetskhladze ile karşılaştı. E. Atalık’ın %96 ile oynadığı bu üst düzey oyunun analizini sizlerle paylaşmak istiyorum.

1.d4 d5 2.c4 dxc4

Kabul Edilen Vezir Gambiti varyantı, M. Tsetskhladze, bu varyantı 2 ay önce oynanan Gürcistan Kadınlar Şampiyonasında M. Kalandadze’ye karşı oynamıştı.

3.Af3 Af6 4.e3 e6 5.Fxc4 c5 6.0-0 Ac6 7.Ve2

Bu varyant oldukça ilginç bir piyon fedasını barındırmaktadır. Siyahın piyon fedasını kabul ederse ne gibi zorluklarla karşı karşıya kalacağını sizlerle paylaşmak istiyorum.

7…cxd4 8.exd4 Axd4 9.Axd4 Vxd4 10.Kd1 Vb6 11.Ac3 Fd7 12.Fg5 (D) 

Varyanttaki ilk kritik ana geldik. Siyahın bu konumda çok dikkatli olması gerekiyor, çünkü halen gelişimde çok geride ve şahının güvenliğini daha sağlamadı. Eğer ki hızlıca  …0-0 atmak için 12…Fe7? hamlesini oynarsa beyazın bitirici hücumu karşısında çaresiz kalacaktı. Bitirici varyantı sizlerle paylaşmak istiyorum. 12.Kxd7! Axd7?! (Şxd7!) 13.Fxe7 Şxe7 14.Ad5+ (D) sayesinde beyaz rahat bir galibiyet elde ederdi.

Bu yüzden siyah d5 karesini kontrol etmek adına 12…Fc6 hamlesini tercih etmeli. Bu konumda da beyaz baskılı oyununa 13.Ab5 Fe7 14.Fe3 Va5 15.a3 (D) ile devam edebilirdi.

Beyazın aktif taşları sayesinde feda ettiği piyona karşılık ciddi bir kompansesi bulunmaktadır. Bu tip komplikasyonlardan dolayı M. Tsetskhladze 7…a6 hamlesini tercih etti.

8.Kd1

7.Ve2 hamlesinin genel fikri, d1 karesini kale için boşaltmaktır.

8…b5 9.dxc5 Vc7 10.Fd3 Fxc5 11.a3!?

Dünya Kadınlar Şampiyonu W. Ju’nun başarılı bir şekilde uyguladığı ilginç bir seçenek. Bu tip konumlarda beyazlar, siyahın vezir kanadında zayıflıklar yaratmak adına 11.a4 hamlesini tercih ettiler.

11…0-0 12.b4 Fe7 13.Fb2 Fd7N (D)

M. Tsetskhladze’den şüpheli bir yenilik! Sürelere baktığımızda E. Atalık’ın varyanta genç rakibinden çok daha hakim olduğunu anlıyoruz. Siyahın bu tercihinden sonra beyaz avantajını biraz daha artırmış oldu.

14.Abd2 Kfd8 15.Kac1

15.Ae4’de oldukça kuvvetliydi.

15…Vb6 16.Ag5 h6 17.Age4 (D)

Varyantın doğal fikri d2 atını e4 karesine gelmekti fakat E. Atalık, rakibin şah kanadında kanca yaratarak f3 atını e4 karesine gelmiş oldu. Bu sayede beyaz vezir de atağa hemen dahil olabilecek.

17…Axe4 ?!

Yaklaşık 9 dk düşünen M. Tsetskhladze, pozisyonda savaşabileceği tek hamle olan 17…Ad5 hamlesini bulamadı. Oyundaki tercihi ise şah kanadının önemli savunucularından biri olan f6 atını ortadan kaldırdığı için problemli bir hamledir.

18.Axe4 e5 19.Ac5 !?

Beyaz için daha iyisi 19.Ag3 (D) hamlesi olacaktı.

Beyazın tüm hedefi siyahın şah kanadı olduğundan dolayı tüm taşlarını şah kanadına doğru yönlendirilmeliydi. Şaha karşı hücum yaparken bilinmesi gereken en temel prensip maksimum taşla atağı gerçekleştir!

19…Fe8 ?! (D)

Genç sporcudan ciddi bir hata! Siyahın konumundaki en önemli taşlardan biri d7 karesinde bulunan beyaz kareli fildi. Çünkü bu fil, beyazın en kuvvetli atak taşı olan vezirin g4 karesine gelmesini engelliyordu. Bu yüzden siyah oyuna 19…Fxc5 ile devam etmeliydi. E. Atalık, tabii ki de genç rakibinin hatasını hemen cezalandırdı ve 20.Vg4 hamlesini oynadı.

20…g6 21.f4 ?! (D)

Ustamızdan hata sayılabilecek bir hamle geldi. Tabii ki de bu hamlenin küçümsenmeyecek kadar kuvvetli fikirleri bulunmaktadır. Örnek vermek gerekirse b2 filinin çaprazını açmak istemesi. Fakat yine de a7-g1 çaprazını zayıflatmak siyaha 21…h5 22.Vg3 a5 fikrini verirdi. Bu yüzden analizler 21.h4! h5 22.Vg3 a5 23.Fe4 Kxd1+ 24.Kxd1 Fxc5 25.bxc5 Vxc5 26.Fxe5 (D) varyantını kazanç olarak gösteriyordu.

21…Ff6?? (D)

Süre sıkışmasında yapılan büyük hata! Baskı altında soğukkanlı bir oyun oynamak oldukça zordur. Hâlbuki siyah 21…h5 ve 22…a5 hamlelerinden sonra savaşmaya devam edebilirdi.

22.f5! (D)

E. Atalık, kusursuz oyununa başladı. Fikir fxg6 almaktı. Oyunun kalan kısmı mükemmel atağın nasıl devam ettirileceği konusunda satrançseverlere ders verir nitelikte.

22…Ae7 23.fxg6 Axg6 24.h4 (D)

24…h5 25.Vxh5 Fg7 26.Vg4 Vf6 27.h5

27.Fe4 Kac8 28.h5 Kxd1+ 29.Kxd1 Ae7 30.Kf1 (D) benzer güçteydi.

27…Af8 28.Vg3 Fc6 29.Kf1 Vd6 30.Kcd1 (D)

30…Fd5 31.Fe4 Vc6 32.Fxd5 Kxd5 33.Kxd5 Vxd5 34.h6 1-0

WFM Elif Zeren Yıldız (2160) vs GM Antoaneta Stefanova (2426)

Kadın satrancımızın yükselen isimlerinden Elif Zeren Yıldız, ilk tur Eski Dünya Kadınlar Şampiyonu Bulgar GM Antoaneta Stefanova’ya karşı oynadı. Elif Zeren’in muhteşem mücadelesini ve neredeyse galibiyete yaklaştığı oyunun analizini siz değerli okuyuculara sunmaktan mutluluk duyuyorum.

1.e4 e5 2.Af3 Ac6 3.d4 exd4 4.Axd4

E. Z. Yıldız, İskoç Açılışını tercih etti.

4…Vf6

Eski şampiyonun favori tercihi

5.Ab5 !? (D)

Genç yıldızımızdan ilginç bir tercih! Genellikle 5.Fe3 ya da 5.Axc6 hamlelerinden biri tercih ediliyor. Fakat bu varyant seçimiyle birlikte aslında E. Z. Yıldız’ın tura ne kadar hazır olduğunu sizlere söyleyebilirim. Çünkü bu hamle, A. Stefanova’ya karşı sadece bir kez 2024 Rodos Kupası’nda GM G. Nasuta tarafından oynandı.

5…Fc5 6.Vf3

Bu tercihi özellikle de Rus GM Z.Tsydypov, internet satrancında çok sık denedi. Bir başka tercih ise efsanevi GM V. Ivanchuk’un da tercih ettiği 6.Ve2 hamlesi olabilirdi.

6…Vxf3 7.gxf3 Şd8 (D)

Taraflar hatasız bir şekilde açılış kısmını oynarken aradaki süre farkının bu kadar fazla olması hangi tarafın pozisyona daha hakim olduğunu gösterir cinstendi.

8.Fe3 Fxe3 9.fxe3 a6 10.Ad4 Age7 11.Ac3 Ae5?! (D)

A. Stefanova’dan ilk şüpheli hamle geldi. Gelişimine devam etmek adına 11…d6 oynaması çok daha etkili olacaktı.

12.Fe2

E.Z. Yıldız net bir avantaj elde etti. Ancak daha kuvvetlisi 12.f4 Ag4 13.Fe2 Axe3 14.Şd2 Ag2 15.Kaf1 Ah4 16.Khg1 Kg8 17.f5 (D) varyantıydı.

Siyah taşların uyumsuzluğu, gelişimde geri kalması, h4 atının çaresiz durumu düşünülünce konumun beyaza kazanç olduğunu söylemek çok zor olmasa gerek. Ancak şunu unutmamak lazım, genç sporcumuz eski Dünya Şampiyonuna karşı oynuyor. O yüzden kendisi için en güvenli yolu tercih etmesi oldukça anlaşılabilir bir durum.

12..d6 13.0-0-0

13.f4 Ad7 14.0-0-0  tercihi de oldukça iyiydi. Tabii buradaki esas zorluk siyahın 13…Ad7 hamlesini bulabilmesinde. Eğer 13…Ag4? 14.Kg1! h5 15.h3 Af6 16.Kxg7 (D) varyantını tercih etse hemen kayıp konuma düşecekti.

Bu tip zorlayıcı hamleler masa başı satrancında oldukça kritik önem taşıyor. Çünkü rakiplerin doğru hamleleri bulmaları ciddi bir zaman ve enerji harcamasına sebep oluyor. Bu durum da oyunun ilerleyen bölümlerinde bizlere kazanmak adına önemli fırsatlar sunuyor.

13…c5 14.Ab3 (D)

Konumda avantajı devam ettiren tek hamle E. Z. Yıldız tarafından oynandı. Siyahın işi hala çok zor!

14…Şc7 15.Khg1 g6 16. f4 A5c6 17.Fg4 N (D)

Bu hamleye kadar iki oyuncu da, 2014 Berlin Eckbauer turnuvasında oynanan C. Muenstermann vs L. Vollbrecht  arasında oynanan karşılaşmayı birebir takip etti.

17…Kf8 18.a4 b6 19.Ad2 Fe6 20.Kg5 Ab4?! (D)

Süreler azalmaya başladıkça siyah için işler daha zor hale geliyor. …Fd7 gibi makinanın ilk sırasında var olan hamleyi anlamak ise oldukça zor. Özellikle de bu kadar baskı altında oynarken.

21.Fxe6 fxe6 22. h4 Kad8 23.h5 d5?? (D)

Ve beklenilen hata geldi. 23…h6 en dirençli yoldu.

24.hxg6

E. Z. Yıldız, 24.a5! bxa5 25.Ab3 (D) varyantını tercih etseydi, rakibinin hatasını tam anlamıyla cezalandırmış olacaktı.

24…hxg6 25.a5 bxa5 26.Ab3 c4? (D)

İnanılmaz bir hata! A. Stefanova, açılış ve oyun ortası bölümlerinde o kadar enerji ve zaman harcadı ki, pozisyondaki kontrolü tamamen kaybetti ve kendi kampında çok ciddi zayıflıklar oluşturdu.  …dxe4 her ne kadar karar vermesi zor gözükse de savaşmak adına yegâne tercihti.

27.Ac5! Kd6 28.Ke5 Kf6 29.exd5 Aexd5 30.Axd5+ ?? (D)

Genç yıldızımız maalesef oyunu bitirecek olan 30.A3e4/A5e4 Aa2+ 31.Şb1 Adc3+ 32.bxc3 Kxd1+ 33.Şxa2 kazanan varyantını kaçırdı ve elde ettiği büyük üstünlüğün çoğunu kaybetmiş oldu.

30…exd5 31.c3?!

31.Ke7+ Şc6 32.Ab7 kazanmak adına halen ciddi şanslar sunardı.

31…Ad3+ 32.Axd3 cxd3 33.Kxd3 (D)

Siyahın piyon adacık sayısı, beyazınkine göre çok daha fazla olduğundan halen Bulgar ustanın dikkatli bir oyun sergilemesi gerekiyor.

33…Kf5 34. Şc2 a4 35.Kd4 Kxe3? 36.Kxg6+ Şb5?? (D)

Oyunda eşitliği devam ettirecek tek hamle 39…Şa5 hamlesi idi. Aradaki fark ise 40.Kb4+ Şa5 41.Kg1! (D) hamlesinden sonra oluşacak Ka1-Kaxa4#  tehdidinin olmamasıydı.

40.Kd6?? (D)

Maalesef genç sporcumuz kazanan 40.Kb4+ varyantını kaçırdı. 30 dakika sürelerinde eklenmesiyle birlikte A. Stefanova, pozisyonu rahat bir şekilde savunmayı başardı.

40…Ke2+ 41.Şb1 a3 42.K6xd5+ Kxd5 43.Kxd5+ Şc6 44.Ka5 Kxb2+ 45.Şa1 Kb3 46.Şa2 ½-½

Analiz: Baran DEMİR

Yazar: Benan KAZDAĞLI

Tüm oyunları incelemek için: https://lichess.org/broadcast/25th-european-womens-chess-championship-2025/round-1/fMj4oFSU

Tüm sonuçları incelemek için: https://chess-results.com/tnr1135872.aspx?lan=1&art=1&rd=11&fedb=TUR&turdet=YES&flag=30