2024 Türkiye Satranç Şampiyonu : GM Vahap Şanal
1966 yılından beri süre gelen Türkiye Şampiyonası, 12-23 Aralık 2024 tarihlerinde Antalya Mirage Park Resort Otel’de gerçekleştirildi. Son yıllarda özellikle ödüllerin miktarlarından dolayı ustalarımız tarafından çok fazla rağbet görmeyen ama ülkemizin ‘’en önemli ve prestijli turnuvası’’, yeni formatı ve toplam 1.250.000 TL’lik ödül ile düzenlendi. Bu durumda son yılların en kuvvetli Türkiye Şampiyonası izlememize sebep oldu çünkü 5 GM ve 4 IM olmak üzere toplamda 16 kıymetli sporcu yarıştı. Karşılaşmalarda oluşan kritik konumları incelemeden önce şampiyonanın teknik detaylarını sizlerle paylaşmak istiyorum.
KATILIMCILAR
TURNUVA PROGRAMI ve YÖNERGESİ
ÖDÜL DAĞILIMI
EŞLENDİRME AĞACI
Ön eleme turlarının; ilk turunda en nefes kesen karşılaşması IM Umut Ata Akbaş ile IM Umut Erdem Gündüz arasındaki mücadelede oldu. Özellikle de Umut Ata’nın 15.Ac6 hamlesi yerine 15.Fc6+?? (D) hamlesini tercih etmesi maçın sonucunu belirleyen hata oldu.
Elde ettiği avantajı oyun boyunca koruyan Umut Erdem, siyah taşlarla galibiyete uzanarak eleme usulü ikili maçlarda büyük bir avantaj elde etti.
Bu turun diğer kritik karşılaşmaları ise;
IM Adar Tarhan (2483) vs Enes Yusuf Maruflu (2182)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-11/59uVbbwS/dYP7E7Cs
Uğur Uysal (2147) vs GM Vahap Şanal (2553)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-11/59uVbbwS/sYGkZUaz
GM Cem Kaan Gökerkan (2486) vs CM Miraç Melih Topuz (2180)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-11/59uVbbwS/KzBeOzoK
Rövanş turlarında ise çok daha heyecanlı maçlar izledik. Tabii ki de bu turun en sürpriz sonucu genç kadın sporcumuz WFM Elif Zeren Yıldız’ın siyah taşlarla son Türkiye Şampiyonu GM Mert Yılmazyerli karşısında yarım puanla masadan ayrılması oldu. Bu karşılaşmadaki en kritik an ise Mert’in oyun sonunda bağlı geçerlerini ilerletecek olan 33.b4 (D) hamlesi yerine 33.Kf1 hamlesini tercih etmesi oldu. Elif Zeren bu sayede 33…axb2 ile rakibinin bağlı geçerinden kurtuldu ve dikkatli oyunuyla birlikte yarım puan almayı başardı.
Bu turun diğer kritik karşılaşmaları ise;
GM Vahap Şanal (2553) vs Uğur Uysal (2147)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-12/m7DzmisF/VTKeIM2l
GM Mustafa Yılmaz (2574) vs WCM Ceren Tırpan (2080)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-12/m7DzmisF/4iNQz8Dp
IM Alparslan Işık (2475) vs CM Bora Çilek (2258)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-12/m7DzmisF/ghI6YBux
Bu turun en kritik karşılaşması GM M. Batuhan Daştan ile IM Alparslan Işık arasında gerçekleşti. Alparslan, oyun sonunda 2 defa kazanç konum elde etti. İlki Batuhan’ın 56.h4 yerine 56.Şh6 (D) hamlesini oynadıktan sonra oluştu.
56…a3 57.Ka8 hamlesine 57…Şc4 oynayan Alparslan, ilk kazancı kaçırmış oldu. Halbuki 57…Kh1 oynasaydı kazanca ulaşabilecekti. Hamlenin gücünü anlamak adına örnek bir varyant vermek istiyorum: 58.Şg5 Kxh3 59. Şf4 Kh1 60.g7 Kf1+ 61.Şe5 Kg1 62. g8V Kxg8 63. Kxg3 b3 (D)
Bilindiği üzere beyaz kale, 3. yataya ulaşan bağlı geçer siyah piyonları tek başına tutamaz. Kazanma yöntemi de çok kolaydır, kale hangi piyonunun arkasına geçerse diğer piyonu sürerek vezir çıkmak.
Diğer bir kazanç ise Batuhan’ın 59.g8V+ (D) hamlesinden sonra oluştu.
Alparslan, 59…Kxg8 60. Kxg8 hamlelerinden sonra 60…Şa2 (D) hamlesini oynasaydı yine kazanç konuma geçecekti.
Fakat Alparslan, 60…a2 oynadı ve tüm fırsatı kaçırdı. Çünkü vezir çıkmasına rağmen köşe Batuhan köşe piyonunu 7. yataya kadar getirdi ve oyunu berabere yapmayı başardı. Vezir vs Köşe Piyonu mücadelesi ile ilgili teorik bilgi vermem gerekirse;
Siyahın kazanması için şahının, referans g6 veya f7 karelerinden birine en fazla 2 hamle uzakta olması gerekmektedir.
Bu turun diğer kritik karşılaşması;
GM Mustafa Yılmaz (2574) vs IM Umut Erdem Gündüz (2287)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-21/lkKpI6oY/PMHpAJPd
Bu turun en ilginç karşılaşması GM Mustafa Yılmaz’ın siyah taşlarla, IM Umut Erdem Gündüz’e karşı 16 hamlede kazandığı minyatür maç oldu. Umut Erdem, İtalyan Açılışının çok keskin varyantı olan Dubov Gambiti tercih etti.
Açılışta 8.Fd5 yerine 8.Ve2 (D) oynayan Umut Erdem, kötü pozisyona düştü.
Rakibin hatasını çok iyi değerlendiren Mustafa, 8…d5 9.exd6 0-0! (D) hamlelerinden sonra tamamen kazanç konuma geçti.
Bu konumdan 7 hamle sonra turdaki tek galibiyete ulaşan Mustafa, karşılaşmayı 2-0 geçerek adını bir sonraki tura yazdıran ilk isim oldu.
Bu turun diğer kritik karşılaşması;
IM Alparslan Işık (2475) vs GM M. Batuhan Daştan (2560)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-22/fSmluPbd/LAVjoIPg
Kalan 3 karşılaşmanın eşitlik bozma oyunlarına gitmesinden ardından çok keyifli oyunlar izledik. Özellikle Batuhan ile Alparslan arasındaki mücadelede kaçan matlar, kazanç konumlar derken Armegeddon’a (Altın Maç) uzaması oldukça heyecan vericiydi.
Eşitlik bozma karşılaşmalarını incelemek için:
Tur 2.3
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-23/IIshHusb#boards
Tur 2.4
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-24/4nsqbtzc#boards
Tur 2.5: GM M. Batuhan Daştan (2560) vs IM Alparaslan Işık (2475)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-25/aEloCgih#boards
Tur 2.6: IM Alparslan Işık (2475) vs GM M. Batuhan Daştan (2560)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-26/fWUq1K9U/3JJBOYwI
Tur 2.7 (Altın Maç) : IM Alparslan Işık (2475) vs GM M. Batuhan Daştan (2560)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-27/5hS8LFCD/TfVpuNGy
Yarı Finallerin karşılaşmalarının ilk turunda taraflar oldukça dengeli oyunlar oynadılar ve karşılaşmalar beraberlikle sonuçlandı.
Yarı Final Karşılaşmalarının ilk oyunlarını incelemek için:
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-31/QxEdwsl3#boards
2. turda ise finalistler eşitlik bozma maçlarına kalmadan belirlenmiş oldu. Bu turun en ilgi çekici karşılaşması ise GM Mustafa Yılmaz ile GM Cem Kaan Gökerkan arasında gerçekleşti. Kritik an ise oyun ortasında Cem Kaan’ın yaklaşık 17 dakika zaman harcayarak oynadığı 13…Kc8 hatalı hamlesini, Mustafa’nın 14.d5! (D) ile cezalandırmasından sonra oluştu.
Maçtaki son kritik an ise Cem Kaan’ın 18…Vc7 hamlesi ile vezir fedası yapmayı tercih etmemesi üzerine oluştu. Ciddi bir süre harcayan Mustafa’nın 18.Kad1 hamlesine karşı Cem Kaan’ın her ne kadar masa başında karar vermesi çok zor olsa da savaşmak adına 18…Fxg5 19.Kxd8 Fxd8 (D) varyantına girmesi gerekiyordu.
Rakibinin hatasını öğretici bir oyunla cezalandıran Mustafa, finale çıkan ilk isim oldu.
Mustafa’yı finale çıkartan 23.Fxf6+ hamlesinden sonra oluşan konum
Bu turun diğer kritik karşılaşması;
GM Vahap Şanal (2553) vs GM M. Batuhan Daştan (2560)
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/round-32/BGXclxgJ/z8O4mMa8
Final turunda birçok satranç severin favorisi 2 kuvvetli ustamız GM Mustafa Yılmaz ve GM Vahap Şanal karşılaştı. Yıllarca A Milli Takım ve uluslar arası turnuvalarda ülkemizi başarıyla temsil eden ve bizleri gururlandıran ustalarımızdan Mustafa Yılmaz 3 defa, Vahap Şanal ise 2 defa bu kupanın sahibi oldu. Ancak bu kez durum farklıydı, çünkü sporculardan biri sadece kariyerine yeni bir şampiyonluk eklemekle kalmayacak, ayrıca bu turnuvanın tarihindeki en büyük ödülle de buluşacaktı. İlk oyunda Vahap, favorisi hamlesi olan 1.e4 ile oyuna başladı. Mustafa ise uzmanı olduğu Najdorf Savunmasını oynamak yerine son zamanlarda tercih ettiği 1…e5 hamlesi ile karşılık verdi.
Kaynak: http://tr2024.tsf.org.tr
Uzun bir teoriye giren Mustafa, 16. ve 17. hamlelerde …Ad4 hamlesini tercih etmemesiyle birlikte rakibine küçükte olsa bir avantaj vermiş oldu.
16…a5 yerine 16…Ad4 oynansaydı
17…Vb6 yerine 17…Ad4 oynansaydı
Maçın kopma noktası ise Mustafa’nın süre sıkışmasında oynadığı 38…Şd8 (D) hamlesinden sonra oluştu.
Rakibinin hatası çok iyi bir hesapla cezalandırmayı başaran Vahap, 39.Kdc1 Af6 40. Fb6+ Şe8 41. Kc8+ Kxc8 42. Kxc8+ Şd7 43.Kb8 Axd5 44.Kxb7+ Şe6 45. Kxf7 Şxf7 46.Fxa5 (D) hamlelerinden sonra hem piyon öne geçti hem de kuvvetli bağlı geçeri ile tamamen kazanç oyun sonuna geçmeyi başardı.
Elde ettiği kazanç konumda hata yapmayan Vahap, ilk turu kazanarak şampiyonluk yolunda çok büyük avantaj elde etmiş oldu.
Kaynak: http://tr2024.tsf.org.tr
Karşılaşmanın tamamına ulaşabilmek için:
https://lichess.org/broadcast/turkish-chess-championship-2024/round-51/a6caiTLg/LUC98fTU
Final karşılaşmasının 2. turunda ise iki tarafında derin açılış hazırlıklarını görmüş olduk. Tabii bu karşılaşmada Mustafa’nın mutlak galibiyete ihtiyacı vardı. Bu karşılaşmanın kritik 2 anı vardı. İlki Vahap Şanal’ın maç öncesi hazırlığından bir kesit sunmak istiyorum.
Oyunda oluşan bu konumda Vahap, pozisyonu analiz ettiğini hatta şahını b8 götürme planını gördüğünü bizlere aktırdı. Vahap, konumu daha derinlemesine anlamak için 12.h4 Axd2 13.Vxd2 Aa5 14.Kfe1 Fa6 15.Ff1 Fxf1 16.Kxf1 0-0 (D) varyantını incelediğini söyledi.
Oluşan bu konumda beyaz taşları kendisi alarak bilgisayara karşı oyun oynadığını ve beyazın mat fikirlerinin etkisiz olduğunu analiz videosunda ve canlı yayında aktardı. Günümüz kuvvetli ustalarının hazırlıklarından önemli bir bölümü görmüş olduk. Bilgisayara karşı pratik yapmak!!
Turnuvanın en ikonik fotoğrafı
Vahap, şampiyonluk kupasına bakarken
Kaynak: https://www.instagram.com/turkishchess/
Karşılaşmanın ikinci kritik anı ise Mustafa’nın da beğenmediği 26.Ag5 ?! (D) hamlesiydi.
Vahap’ın 26…Fxg5 hamlesinden sonra hiçbir karşı oyunu kalmayan Mustafa, 43.Vd1 hamlesiyle birlikte 3 konum yaparak karşılaşmadan beraberlikle ayrılan taraf oldu. Bu sayede 2024 Türkiye Satranç Şampiyonu GM Vahap Şanal olmuş oldu.
Karşılaşmanın tamamına ulaşabilmek için:
https://lichess.org/broadcast/turkish-chess-championship-2024/round-52/CstXa1YA/RC4D5iCe
Vahap Şanal’ın final karşılaşmaları ile ilgili detaylı analiz videosunu izlemek için:
https://www.youtube.com/watch?v=niauYKoS9fE
Ödül Töreni Toplu Fotoğraf
Kaynak: https://www.instagram.com/turkishchess/
Türkiye Şampiyonasının hak ettiği değere ulaşmasını sağlayan Fethi Apaydın ve yönetimine ve turnuvanın problemsiz bir şekilde ve yeni formatıyla düzenlenmesini sağlayan teknik ekibe teşekkürlerimizi sunarız. Şunu unutmamak gerekir ki ustalarımızın seviyesi ne kadar yüksek olursa, gelecek adına üst düzey başarılar o kadar fazla olacaktır. Tabii ki de bunun en önemli etkenlerinden biri de ustalarımızın profesyonel satranç oyunculuğuna tamamen kendilerini adamaları için gerekli ekonomik özgürlüğe sahip olmalarından geçmektedir. Yarışan tüm sporcularımıza gelecek turnuvalarında başarılar dileriz.
Turnuva detayı için:
Maçların tamamına ulaşabilmek için:
https://lichess.org/broadcast/2024-turkiye-satranc-sampiyonas/wAT0UEJp
Yazar: Baran DEMİR
